Stad van de architectuur Designers van de skyline

Geschreven door Mathilde Simon
Frontrunner

Rotterdam is dé architectuurstad van Nederland. Overal in de stad staan unieke gebouwen in verschillende bouwstijlen. Dit is ons natuurlijk niet zomaar komen aanwaaien.

Kleine en grote gerenommeerde architectenbureaus krijgen in deze vooruitstrevende havenstad de ruimte om erop los te experimenteren, waardoor moderne skyscrapers en originele bouwwerken onze skyline domineren. Al lang voor de oorlog werkten architecten aan grote stedenbouwkundige projecten om nieuwe wijken vorm te geven. De wederopbouw werd met beide handen aangegrepen om de stad te moderniseren.

Ook in de laatste jaren worden er veel nieuwe iconische gebouwen uit de grond gestampt. Momenteel wordt bijvoorbeeld de hoogste toren van Nederland gebouwd in Rotterdam: de Zalmhaventoren. Of denk aan het futuristische Centraal Station, de iconische Markthal en de spiegelende Depot van Museum Boijmans van Beuningen.

Stuk voor stuk bijzondere gebouwen die internationaal de aandacht trekken. Maar door welke getalenteerde architectenbureaus wordt dit allemaal ontworpen? Hieronder lees je over de architecten die hun hand hebben gezet aan de skyline van Rotterdam.

Ken je deze Rotterdamse eyecatchers al?

‘Al lang voor de oorlog werkten architecten aan grote stedenbouwkundige projecten om nieuwe wijken vorm te geven.’
#RotterdamCentrum

Dudok

Willem Marinus Dudok (1884-1974) was een groots architect en stedenbouwkundige uit Amsterdam die met zijn projecten wereldwijd indruk maakte. Na de bouw van het Raadhuis in Hilversum werd W.M. Dudok zelfs erkend als een van de meest toonaangevende architecten van Europa.

Ook in Rotterdam heeft W.M. Dudok een toon gezet met zijn ontwerpen. Zo was hij verantwoordelijk voor het ontwerp van de Bijenkorf, dat in 1930 zijn deuren opende in het centrum van de stad. Dit gebouw werd gezien als een ‘glazen paleis’ dat ook wel een stad in een stad werd genoemd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw beschadigd door de bombardementen, waardoor er een nieuw warenhuis moest komen.

Grandcafé Dudok

De horecazaak Dudok is natuurlijk niet weg te denken uit de Meent. Oorspronkelijk was dit een kantoorpand van het voormalige Nationale Nederlanden. W.M. Dudok was de vaste architect van de levensverzekeringsmaatschappij, dus het was vanzelfsprekend dat hij in 1949 het ontwerp hiervoor maakte. De bouw van dit pand werd gezien als een eervolle bijdrage tot de wederopbouw van Rotterdam. Een aantal opvallende kenmerken van het gebouw zijn het bakstenen exterieur, het licht gebogen dak en de ronde raampjes.

In 1990 werd het statige gebouw te huur aangeboden door de Nationale Nederlanden. Na een verbouwing, waarbij alle verlaagde plafonds en systeemwanden eruit werden gesloopt, opende Grandcafé Dudok haar deuren en kreeg het gebouw de naam van de architect: Dudok.

Het gedachtegoed en de stijl van W.M. Dudok wordt vandaag de dag nog steeds voortgezet. In 2015 werd Dudok Architectuur Centrum geopend, een onafhankelijke stichting voor stad architectuur, stedenbouw en ruimtelijk erfgoed in Hilversum.

Maaskant

Huig Aart Maaskant (1907 - 1977) was een Nederlands architect die een grote rol speelde in de wederopbouw van Rotterdam. Samen met compagnon en mede-architect Willem van Tijen werkte hij voor de oorlog aan veel woningbouwprojecten en na de oorlog waren ze vooral betrokken bij het ontwikkelen van bedrijfsverzamelgebouwen zoals het Groot Handelsgebouw. Inspiratie kreeg Maaskant veelal uit de Verenigde Staten en dit zie je vooral terug in de grootsheid van de gebouwen die hij in Rotterdam heeft ontworpen, zoals de metershoge Euromast.

Het Groot Handelsgebouw

Het hoogtepunt van het werk van architectenbureau Van Tijen en Maaskant was het Groot Handelsgebouw, dat in 1953 officieel werd geopend door koningin Juliana. Dit imposante gebouw is hét symbool van de wederopbouw van Rotterdam. Maaskant was in Chicago geïnspireerd geraakt door de Merchandise Market, het grootste bedrijfsverzamelgebouw ter wereld. Hij gebruikte deze inspiratie voor het bedrijfsverzamelgebouw in Rotterdam.

Met de gigantische afmetingen maakt het direct indruk: 220 meter lang, 85 meter breed en 43 meter hoog. Hiermee is het Groot Handelsgebouw vandaag de dag nog steeds het grootste bedrijfsverzamelgebouw van Nederland.

In 2005 is het gebouw compleet gerenoveerd. De originele functie is echter nog steeds van toepassing: een ontmoetingsplek voor ambitieuze Rotterdammers en wereldburgers.

Euromast

Maaskant werd bij het grote publiek vooral bekend met zijn ontwerp van de Euromast in 1960. Als je het over Rotterdamse architectuur hebt, is deze uitkijktoren een van de eerste gebouwen die in je opkomt. Dit bouwwerk heeft met zijn 150 meter een prominente plek in de skyline van Rotterdam bemachtigd. Het is dan ook een echte publiekstrekker.

In de Euromast bevind je je letterlijk op de top van Rotterdam. Vanaf het uitkijkdek en het restaurant heb je een panoramisch uitzicht over de stad. Daar bovenop komt nog een Euroscoop, die je naar het hoogste puntje van de Euromast brengt voor een nog adembenemender uitzicht.

KAAN Architecten

Het Rotterdamse architectenbureau KAAN Architecten, onder leiding van Kees Kaan, Vincent Panhuysen en Dikkie Scipio, bestaat uit een internationaal team van architecten, landschapsarchitecten, stedenbouwkundigen, ingenieurs en grafische ontwerpers. Dit multidisciplinair bureau heeft naast projecten in Nederland ook internationaal de hand gezet aan interessante bouwwerken.

Zalmhaven

De drie nieuwe Zalmhaventorens steken uit boven de Maas en de stad. Samen vormen de torens een nieuwbouwplan in het centrum van Rotterdam dat bestaat uit meer dan 450 hoogwaardige appartementen en herenhuizen. De Zalmhaventoren I wordt met 215 meter de hoogste woontoren van Rotterdam. Aangrenzend staan Zalmhaven II en Zalmhaven III, middelhoge torens van 70 meter.

Deze nieuwe toevoeging aan de skyline van Rotterdam zijn ontworpen door de architecten van Dam & Partners en KAAN Architecten.

Erasmus MC Education Center

Een andere indrukwekkende opdracht die KAAN Architecten heeft uitgevoerd is het nieuwe Erasmus MC Education Center. Er was een toevoeging nodig aan de bestaande locatie die direct ook aansluit bij de doelstellingen: een betere integratie van alle onderwijsfaciliteiten aan het Medisch Centrum.

Het centrum is ingericht als lichte bibliotheeklandschap met als hoofdruimte het indrukwekkende onderwijsplein, waar je onder andere een boekenkast wand van 35 meter lang en vier verdiepingen hoog kan bewonderen. Aan de zijkanten staan witte wenteltrappen die je kan beklimmen om bij de boeken te komen. Geordend in de ruimte staan eilanden met bureaus en banken waar je kan studeren. Het plafond met ramen zet de diagonale bouwlijnen van het bestaande gebouw voort. Om het plein heen heb je een bibliotheek, seminarruimtes en collegezalen. Een grote loopbrug brengt de bezoeker naar de derde verdieping.

Weena Boulevard

Een ander Rotterdams gedeelte van de hand van KAAN Architecten is Weena Boulevard. Dit is een nieuw stedelijk gebied waar auto’s, trams en voetgangers samenkomen.

Voor het ontwikkelingsproces van de Weena Boulevard hebben zij uitgebreid onderzoek gedaan, uiteindelijk kwam hier het ontwerp uit van een dek en vier torens met verschillende hoogtes en breedtes.

Lijnbaanhoven

De Lijnbaan bestaat al sinds de jaren 60 en is een locatie waar elke Rotterdammer wel eens is geweest. Shopliefhebbers komen hier graag hun slag slaan.

KAAN Architecten is verantwoordelijk voor het huidige herontwikkeling ontwerp voor het Lijnbaangebied, waarmee nieuw leven zal worden ingeblazen door het bouwen van nieuwe appartementen en het bieden van ruimte voor winkeluitbreiding.

MVRDV Architecten

Het in Rotterdam gevestigde architectenbureau MVRDV is in 1993 opgericht door Winy Maas, Jacob van Rijs en Nathalie de Vries. Samen met hun team werken zij aan gebouwen in alle soorten en maten, stadsplannen en visies, installaties en tentoonstellingen. Hun projecten zijn overal te wereld te vinden: van New York, China en India tot aan Parijs en ons eigen Rotterdam.

De Markthal

Een van de meest iconische gebouwen in Rotterdam dat door MVRDV is ontworpen is de Markthal. Indrukwekkend is dit gebouw zeker, want nergens in Rotterdam vind je zo’n bijzonder gevormd en multifunctioneel gebouw. Onder een grote boog ligt een overdekt plein vol met eettentjes en winkels, wat een nieuwe kijk geeft op een typische marktplein. Naast dat het een bijzonder stukje architectuur is, biedt het gebouw huisvesting voor tientallen woningen, winkels en is het de plek voor heerlijke streetfood.

Depot Boijmans van Beuningen

Grote kans dat het Depot van Museum Boijmans van Beuningen het eerste is wat je ziet als je Museumpark inloopt. Door de grote omvang en spiegelende buitenkant springt het gebouw direct in het oog. MVRDV heeft met zijn ontwerp gezorgd voor een nieuw icoon in Rotterdam.

Wat het Depot van Boijmans van Beuningen nog bijzonderder maakt is dat het de bezoeker een kijkje achter de schermen geeft. Nergens kan dit: het is zelfs ‘s werelds eerste volledig toegankelijke kunstdepot. Vanaf september 2021 is het Depot officieel geopend en is een bezoekje mogelijk aan de daktuin, het restaurant en natuurlijk de opslagruimte voor kunst en design.

OMA

Het Office for Metropolitan Architecture (OMA) is een toonaangevend architectenbureau dat wereldwijd projecten realiseert. In 1975 werd OMA opgericht door architecten Rem Koolhaas en Elia Zenghelis en beeldend kunstenaars Madelon Vriesendorp en Zoe Zenghelis.

Momenteel wordt OMA geleid door negen partners: Rem Koolhaas, Reinier de Graaf, Ellen van Loon, Shohei Shigematsu, Iyad Alsaka, David Gianotten, Chris van Duijn en Jason Long. De kantoren zijn te vinden in grote steden als New York, Hong Kong en Doha, maar het hoofdkantoor bevindt zich in onze eigen Rotterdam.

De Rotterdam

De Rotterdam staat op de Wilhelminapier, pal naast de Erasmusbrug. Het wordt ook wel een verticale stad genoemd. Een plek waarin wordt gewoond, gewerkt en waar mensen hun vrije tijd doorbrengen. Zo kun je hier overnachten in het bijzondere NHOW hotel of eten in een van de restaurants (HMB en Aqua Asia Club).

Rem Koolhaas presenteerde het ontwerp voor De Rotterdam al in 1998-2001. Aannemers en projectontwikkelaars durfden het destijds niet aan. Uiteindelijk startte de bouw van De Rotterdam, met behulp van de Gemeente Rotterdam, pas in 2009 en werd het in 2013 opgeleverd.

Het gebouw van 149 meter hoog telt drie torens, waarbij de bovenkant verschoven is ten opzichte van de onderkant van het gebouw. De Rotterdam is nu niet meer weg te denken uit de skyline van onze stad.

De Kunsthal

Een van de gerenommeerde musea die je kan vinden op het Museumpark is natuurlijk de Kunsthal. Jaarlijks komen er vele kunstliefhebbers naar dit museum voor de spraakmakende tentoonstellingen en activiteiten.

Daarnaast trekt de architectuur ook internationale aandacht. Het iconische gebouw van de Kunsthal is in 1988-1989 ontworpen door Rem Koolhaas samen met projectarchitect Fuminori Hoshino van OMA. Wat opvalt is het vernieuwende materiaalgebruik, de steile hellingbanen en de locatie van de ingang.

Geschreven door Mathilde Simon
Frontrunner
Meer #Design & Architectuur
Door deze website te gebruiken ga je akkoord met onze Privacy statement